1 stycznia 2024 weszła zmiana dotycząca kategorii otwartej dronów. Oznacza to, że każdy dron musi mieć nadaną klasę. Jak sprawdzić klasę drona i co zrobić, jeśli twój dron jej nie ma – rozwiewamy wątpliwości.
- Pełna kategoria otwarta – nowe przepisy
- Czym jest kategoria otwarta
- Najważniejsze zmiany w kategorii otwartej
- Drony z nadaną klasą C
- Podkategoria A1
- Podkategoria A2
- Podkategoria A3
- Podsumowanie
Pełna kategoria otwarta – nowe przepisy 2024
Zmiana przepisów dotyczących kategorii otwartej dronów, która weszła w życie 1 stycznia 2024 roku, polega na wprowadzeniu klasyfikacji dronów. Jeszcze do 31 grudnia 2023 w Polsce obowiązywały tzw. „przepisy przejściowe" (art. 20 i 22 Rozporządzenia UE 2019/947). Oznaczało to, że drony, które nie miały nadanej klasy, mogły wykonywać loty w kategorii otwartej na określonych zasadach:
- drony o masie < 500 g – na zasadach podkategorii A1: możesz latać nad ludźmi, ale nie nad zgromadzeniami,
- o masie < 2 kg – na zasadach podkategorii A2: możesz latać blisko ludzi,
- o masie < 25 kg – na zasadach podkategorii A3: lataj z dala od ludzi.
Kategoria otwarta – co to jest
Kategoria otwarta to jedna z trzech kategorii, w których można wykonywać loty bezzałogowymi statkami powietrznymi (BSP) w Polsce. Jest to kategoria przeznaczona dla lotów niskiego ryzyka, które mogą być wykonywane bez konieczności uzyskania zezwolenia od Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC).
Loty w kategorii otwartej charakteryzują się następującymi ograniczeniami:
- dron musi mieć masę nieprzekraczającą 25 kg,
- dron musi być w zasięgu widoczności wzrokowej pilota lub obserwatora (VLOS),
- dron nie może latać nad obszarami zabudowanymi, nad ludźmi lub nad imprezami masowymi,
- dron nie może latać w pobliżu lotnisk lub innych obszarów zagrożonych ruchem lotniczym,
- dron nie może latać z prędkością większą niż 19 m/s.
Nowe regulacje wprowadzają pięć klas dronów, w zależności od ich masy i wymiarów:
- C0 – drony o masie poniżej 250 g, które nie mogą latać szybciej niż 19 m/s;
- C1 – drony o masie od 250 do 900 g, które nie mogą latać szybciej niż 50 m/s;
- C2 – drony o masie od 900 g do 4 kg, które nie mogą latać szybciej niż 80 m/s;
- C3 – drony o masie od 4 do 25 kg;
- C4 – drony o masie od 25 do 250 kg.
Zmiana przepisów wynika z rozporządzenia UE 2019/947, które zostało przyjęte w 2019 roku. Rozporządzenie to ma na celu ujednolicenie przepisów dotyczących dronów w całej Unii Europejskiej.
Nowe przepisy dotyczą wszystkich operatorów dronów, którzy chcą latać w kategorii otwartej. Oznacza to, że zmiany dotyczą zarówno osób prywatnych, jak i firm, które wykorzystują drony w swojej działalności.
Kategoria otwarta dronów – najważniejsze zmiany
Do najważniejszych zmian wynikających z nowych przepisów należą:
- Obowiązek klasyfikacji dronów.
- Wymóg wyznaczania kontrolowanego obszaru naziemnego dla dronów o wymiarach typowych większych niż 1 metr i mniejszych niż 3 metry.
- Ograniczenie prędkości maksymalnej dronów w miejscach publicznych do 19 m/s.
- Obowiązek posiadania certyfikatu pilota drona dla operatorów dronów o masie powyżej 250 gramów.
Jakie drony mają nadaną klasę C
Zmiana przepisów oznacza, że jedynie drony z nadaną klasą C będą uprawnione do wykonywania lotów w kategorii otwartej. Lista dronów z klasą C jest dynamiczna i cały czas się powiększa. Aktualnie do tej kategorii należą następujące drony:
| C0 | < 250 g | DJI Mini 2 SE, DJI Mini 3, DJI Mini 3 Pro, DJI Mini 3 Pro Fly More Combo | |
| C1 | < 900 g | DJI Air 2S, DJI Mavic 3 Mini, DJI Mavic 3 Enterpise, DJI Matrice 200 | Wymagane szkolenie i egzamin online, minimalny wiek: 16 lat |
| C2 | < 4 kg | DJI Mavic 3, DJI Mavic 3 Thermall, DJI Matrice 600 Pro | Wymagane szkolenie i egzamin w specjalnej jednostce, minimalny wiek: 16 lat |
| C3 | < 25 kg | DJI Inspire 2, DJI Matrice 600, Dji Matrice 600 Pro | Wymagane szkolenie online, minimalny wiek: 16 lat |
| C4 | > 25 kg | DJI Matrice 300 RTK, DJI Matrice 600 Pro V2 | Zasady kategorii szczególnej |
Podkategoria A1
Dony z klasą C0 i C1 latają w podkategorii A1. Drony z klasą C0 mogą wykonywać loty nad osobami postronnymi, ale nie nad zgromadzeniami osób. Jeśli dron jest klasyfikowany jako C1, należy prowadzić loty w taki sposób, aby unikać przelotów nad zgromadzeniami ludzi. Ponadto zakłada się, że w typowych warunkach loty nie będą odbywać się nad osobami niezwiązanymi z lotem. Oznacza to, że loty powinny być realizowane nad terenami takimi jak pola, łąki, obszary naturalne czy rzadko zabudowane miejsca, gdzie nie spodziewa się obecności osób postronnych.
Czym jest zgromadzenie
Zgromadzenie nie jest zdefiniowane konkretną liczbą osób. W kontekście latania dronami, zgromadzeniem jest każda grupa osób, która znajduje się w jednym miejscu i od której mogłoby być utrudnione oddalenie się dronem. Zgromadzeniem może być więc nawet kilka osób, jeśli znajdują się one blisko siebie.
Zgodnie z przepisami obowiązującymi w Polsce, drony nie mogą latać nad zgromadzeniami ludzi, niezależnie od liczby osób, które się w nim znajdują.
Oczywiście, w praktyce, im większa jest liczba osób, które znajdują się w zgromadzeniu, tym większe jest ryzyko wypadku. Dlatego ważne jest, aby zawsze zachować szczególną ostrożność gdy latasz w pobliżu ludzi.
Podkategoria A2
W podkategorii A2 drony klasy C2 muszą być obsługiwane w sposób, który zapewnia, że lot nie odbywa się nad osobami postronnymi. Standardowo wymagana jest odległość co najmniej 30 metrów poziomo od tych osób. Jednak istnieje możliwość zmniejszenia tej odległości, jeśli aktywujesz specjalny tryb niskiej prędkości (3m/s), co pozwala na zmniejszenie odległości do 5 metrów.
Podkategoria A3
Operacje przeprowadzane w podkategorii A3 przy użyciu dronów klasy C3 lub C4 wymagają, aby loty były wykonywane na obszarach, gdzie pilot może przewidywać, że w normalnych okolicznościach nie będą stanowić zagrożenia dla osób postronnych. Dodatkowo, muszą one być realizowane w odległości co najmniej 150 metrów poziomo od terenów mieszkalnych, użytkowych, przemysłowych oraz rekreacyjnych.
Obowiązki operatora drona w kategorii otwartej
W kategorii otwartej nie jest wymagane zezwolenie na loty dronem, jednak jako operator drona/pilot – masz pewne obowiązki. Pamiętaj o oznaczeniu drona numerem identyfikacyjnym: Remote ID. Jeśli jako operator zatrudniasz więcej niż jednego pilota, wymagane jest opracowanie procedur operacyjnych. Upewnij się, że nie ma zakłóceń radiowych, któe mogą wpłynąć na sterowanie dronem. Zarówno pilot jak i operator muszą być zapoznani z instrukcją drona oraz posiadać wymagane (jeśli dana podkategoria tego wymaga) kwalifikacje. Pamiętaj o dostosowaniu się do wszelkich ograniczeń stref geograficznych i unikaj obszarów, na których trwają akcje ratunkowe.
Podsumowanie
Alternatywą dla posiadania drona bez określonej klasy (o wadze powyżej 250 gramów), które nie mogą latać bezpośrednio nad ludźmi, jest korzystanie z kategorii specjalnej opartej na krajowych scenariuszach standardowych. (STS). Obecnie opublikowano dwa scenariusze: STS-01 – loty VLOS dronem z nadaną klasą C5, STS-02 – loty BVLOS dronem z nadaną klasą C6. Te scenariusze mają obowiązywać w Polsce do roku 2025. Warto zapoznać się z tymi regulacjami lub już teraz rozważyć zakup drona klasy C0-C2, co umożliwi legalne latanie w obszarach miejskich lub w pobliżu ludzi.
